Waalhaven 1944

Door de Duitse bezetters vernielde kranen en kapotte kademuur van de Waalhaven. Op de achtergrond de kade aan de Heijplaatweg. De foto is gemaakt in september 1944.

waalhaven1944

Een fraai artikel hierover van dekameronline.nl: Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) lag de haven van Rotterdam nagenoeg stil. Bij het bombardement op de stad, in mei 1940, was de zone ongemoeid gebleven. Maar de zich terugtrekkende Duitse bezetters wilden niet dat de haven door de geallieerden gebruikt zou worden. Omdat de haven toch al niet meer diende voor de bevoorrading van het gebombardeerde Duitse industriële achterland, lieten de Duitsers in september en oktober 1944 opgeteld 7 kilometer aan kademuren opblazen, een derde van het totaal. Ook brachten ze in de havenbekkens Nederlandse schepen tot zinken, om de toegang gedeeltelijk te blokkeren.

Rotterdam was niet alleen getroffen door het bombardement van de binnenstad en vernielingen in de haven. Fabrieken waren stelselmatig ontmanteld, vooral de olieraffinaderijen van Pernis waren zwaar getroffen door metaalroof. Van de 28 brugkranen in de haven die gebruikt werden om schepen te laden en lossen, waren er nog 2 bruikbaar. 19 stuks waren vernield en 7 naar Duitsland gesleept. De materiële schade bedroeg 140 miljoen gulden (hedendaags prijspeil 675 miljoen euro). Bovendien waren de arbeiders die de wederopbouw moesten uitvoeren lichamelijk verzwakt door de hongerwinter, die de stedelijke gebieden van Zuid-Holland extra zwaar had getroffen. De historicus F.A.M. Messing schatte de arbeidsproductiviteit van arbeiders in het jaar van de bevrijding 40 procent lager dan in 1939.

Vergeleken met de nabije concurrent Antwerpen was de positie van Rotterdamse haven in 1945 slecht. Niet alleen was Antwerpen eerder bevrijd, al in september 1944, de stad was ook nagenoeg ongeschonden uit de oorlog gekomen. Rotterdam kon pas een jaar later aan zijn wederopbouw beginnen. Antwerpen verwerkte in de tussentijd de aanvoer van de oorlogsmaterieel en de bevoorrading van de geallieerde troepen.

Hamburg was een andere rivaal. Deze Noord-Duitse haven was verwoest door geallieerde bombardementen, maar de westerse bezettingsmachten in Duitsland kozen Hamburg toch voor de aan- en afvoer van de geallieerde legers. Na de oprichting van de Bondsrepubliek Duitsland bevoordeelde de West-Duitse regering met subsidies het binnenlandse spoortransport boven de Rijnvaart vanuit Rotterdam. Hoe zou de Maasstad zich herstellen?

Slechts vijf jaar lag Antwerpen op kop in Europa. Daarna nam Rotterdam de eerste plaats weer over, om binnen vijftien jaar uit te groeien tot de grootste haven van de wereld. Het snelle herstel was onder meer te danken aan de fors gegroeide vraag naar petroleum na de oorlog. Steenkool werd minder belangrijk, de olie-overslag juist des te meer. De haven profiteerde niet alleen van de doorvoer van petroleum, maar ook van de raffinage.

Voor de oorlog bezat Rotterdam twee petroleumhavens in de Botlek met enkele raffinaderijen. Die bleken al in 1945 niet meer toereikend voor de fors gestegen vraag. Grote oliebedrijven als Shell en Esso lieten meer raffinaderijen in de haven bouwen, die als distributielocatie van de wereld een steeds belangrijke positie innam en bovendien meer bedrijvigheid aantrok.

De fotograaf is J.W. van Borselen en de foto komt uit het Stadsarchief Rotterdam. Lees het volledige artikel op https://www.dekameronline.nl/artikel/25296

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s